Vogelnieuws van de Noordkop

Eieren van de tapuit, een in Nederland zeldzame broedvogel, bevatten veel dioxines. In niet-uitgekomen eieren zit soms 70 keer meer van de giftige organische verbindingen dan is toegestaan voor consumptie-eieren. Mogelijk draagt dit bij aan de achteruitgang van de soort.

Dit blijkt uit onderzoek van de aan de Radboud Universiteit Nijmegen verbonden Stichting Bargerveen. De studie verschijnt vandaag in het Vakblad voor Natuur, Bos en Landschap.

Duinreservaat
De ecologen Herman van Oosten en Arnold van den Burg wilden weten waarom bij tapuiten in het Noordhollands Duinreservaat soms eenderde van de eieren niet uitkomt. Ze zagen bij niet-uitgekomen eieren vaak veergroei op het vlies dat om het ongeboren kuiken zit. Die afwijking kan veroorzaakt worden door een ontregelde hormoonhuishouding. Dioxines lijken op het vrouwelijke hormoon oestrogeen en kunnen dit verstorend effect hebben.

De gevonden waarden (200 'toxische equivalenten dioxine') zijn voor een insecteneter als de tapuit opmerkelijk hoog, zegt ecotoxicoloog Nico van den Brink van Alterra, die meewerkte aan het onderzoek. Vergelijkbare waarden zijn waargenomen bij visdiefjes, een soort die via de vis veel dioxine opneemt. In hoeverre de dioxinewaarden verband houden met de embryonale afwijkingen is de vraag. 'Een causaal verband tussen de twee is nog niet aangetoond.'

Het is denkbaar dat een vergiftiging met dioxines bijdraagt aan de achteruitgang van de tapuit, zegt Arnold van den Burg van Stichting Bargerveen, maar dit moet verder onderzocht worden. Tapuiten zijn al lang zeldzaam in Nederland. Ze leven in korte, droge vegetaties zoals duingraslanden en hebben veel te lijden van habitatverarming door onder meer vergrassing en verruiging.

Graspieper
Het dioxineprobleem blijkt niet beperkt tot de tapuit. Bij de graspieper zijn dezelfde embryonale afwijkingen en dioxinewaarden gevonden. Deze vogel overwintert in andere regio's dan de tapuit, wat het aannemelijk maakt dat de dioxines in het broedgebied worden opgedaan.

Het is ook niet alleen een probleem van het Noordhollandse duingebied, want tapuiten in het Drentse Aekingerzand hebben dezelfde afwijkingen en hoge dioxinewaarden.

Bron: www.volkskrant.nl/vk/nl/2664/Nieuws/article/detail/3256133/2012/05/16/Veel-dioxines-gevonden-in-eieren-van-tapuiten.dhtml

Beste Natuurliefhebber,

WNF, Greenpeace en Avaaz roepen iedereen op om de petitie tegen de nieuwe Braziliaanse boswet te tekenen. Met de petitie voeren wij bij President Dilma Rousseff de druk op om haar veto uit te spreken tegen de aanpassing van de Braziliaanse boswet. Deze nieuwe wet zou jarenlange natuurbescherming ongedaan maken en de aanpak van corruptie moeilijker maken.

De president kan nog tot 25 mei haar veto uitspreken. Alleen dat kan de Braziliaanse bossen, bijzondere dieren zoals de jaguar en het wereldwijde klimaat beschermen.
Brazilië heeft gedurende de laatste tien jaren fantastische vooruitgang geboekt in de bescherming van het Amazonewoud. Wij begrijpen dat President Rousseff onder grote druk staat, maar we vragen haar sterk te zijn.

Teken nu om het Braziliaanse regenwoud te beschermen.

Samen geven we de aarde door. Hartelijk dank alvast!

Johan van de Gronden
Algemeen directeur

Tim Birkhead is al zijn hele leven onder de vogels. Dan zijn het kippen, dan zebravinken of zeekoeten.
‘Zeekoeten zijn net mensen.
Paartjes blijven meestal een leven lang bij elkaar en hebben elk een vaste plek binnen de kolonie waar ze jaar na jaar naar terugkeren om te broeden. Dat doen zeekoeten gemeenschappelijk. Ze zorgen niet alleen voor hun eigen eieren en jongen, maar ook voor die van hun buren. “Maar achter die façade van monogamie en gemeenschappelijke broedzorg zijn zeekoeten behoorlijk promiscue. Als student las ik
een artikel van de Deense ornitholoog Nørrevang hoe een vrouwtjeszeekoet met een handvol verschillende mannetjes paarde. Het was een zijdelingse opmerking in zijn artikel, een toevallige observatie, maar ik vond dat ontzettend spannend. “Toen ik met mijn promotieonderzoek begon, op de klifkusten van Skomer Island [ten westen van Wales,], kon ik het overspel met eigen ogen zien. Waarom deden de zeekoeten dat? Ik deed twee voorspellingen. Als het voor mannetjes evolutionair voordelig is om met meerdere vrouwtjes te paren, als zij zo meer nakomelingen krijgen, zouden ze vooral met een ander vrouwtje paren als zij vruchtbaar is. Anders heeft vreemdgaan geen zin.

Tim Birkhead is al zijn hele leven onder de vogels. Hun overspel is zijn specialisme.

Vreemdgaan werd verzwegen.

Er was gewoon geen plek voor in de vooroorlogse gedragsbiologie. “Ornithologen hebben de monogamie van vogels altijd bejubeld”, zegt Tim Birkhead, hoogleraar gedragsecologie aan de University of Sheffield. Hij gaf vrijdag de Tinbergenlezing, een jaarlijkse lezing tere ere van de Nederlandse gedragsbioloog en Nobelprijswinnaar Niko Tinbergen. Promiscuïteit onder vogels is Birkheads specialisme.

Het leek de perfecte dag voor de Big Day. Goede windrichting, goede tijd van het jaar en ik mocht voor het eerst mee. Ja, ok, ik was de enige die op die dag kon, maar ik mocht mee.. Een dag van tevoren nog wat geluidjes oefenen, alles klaarleggen en vervolgens zenuwachtig naar bed met een tikkende wekker naast je die niet veel later af zal gaan. Onze voorzitter Mario had al vele verhalen verteld over hoe het is om een Big Day te lopen.. het draait om strategie, kennis, waarnemings- en uithoudingsvermogen en een flinke dosis medewerking van Moeder Natuur om de lijst der lijsten te mogen vullen. Ik was Mario en Rifka vorig jaar tegengekomen tijdens een Big Day, zoekend naar Beflijster, en wilde dat zelf ook graag beleven. De belangrijkste dag van het jaar, de dag waarop je binnen 24 uur zo veel mogelijk verschillende soorten wil spotten of horen, in ons geval in ons werkgebied.

Volgende dag, 05:15h, Mario rijdt voor. Met ingehouden adem bereid ik mij voor op hoge snelheden. Maar gelukkig, het valt eigenlijk best mee..mijn idee dat je met z'n allen al buitelend uit de auto snel probeert dat ene vogeltje te spotten om vervolgens keihard weg te rijden blijkt niet overeen te komen met de waarheid. Gelukkig maar, dat had ik nooit volgehouden zonder 6 blikjes cola. De eerste soort was Merel, luid zingend op de Ruygweg..wat een prachtig geluid. Op weg naar de Nieuwe Haven hebben we het over mogelijke Patrijs en Zwarte Roodstaart. Ter plaatse begon het goed: Zwarte Roodstaart op het dak van Force Vision. Maar waar was de rest?

De kievit viel de kraai met felle duikvluchten aan. Bij iedere aanval boog de kraai even zijn kop, maar bleef doorgaan met wat hij aan het doen was.
We waren bij de Nollen van Abbestede om jonge kieviten op te sporen. In onze regio waren al meer pullen gezien en het gebied bij Abbestede is heel geschikt om de vogels van dichtbij te bekijken. We begonnen onze zoektocht langs de noordkant, vanaf de Voorweg. Daar zagen we veel graspiepers, kieviten, een rosse grutto, een kanoet in zomerkleed en een poelruiter, maar geen pullen.

Op 25 april probeerden medewerkers van de dierenambulance deze gans te vangen om het blikje van zijn snavel te halen.  De gans was hen  echter te snel af.  Twee dagen later, op 27 april  probeerde ik hem zelf te pakken.  Tevergeefs. Hoe is het verder gegaan? Ik zag hem op 29 april nog een keer zwemmen tussen soortgenoten in de Schager Wiel.  In de telescoop  viel het me op dat zijn ogen half en soms helemaal dicht zaten.  De andere ganzen hadden een heldere alerte blik.  Het dier oogde vermoeid en schudde af en toe wanhopig met de kop.  Hij bleef onbereikbaar want hij kon nog steeds beter zwemmen dan ik.